De nieuwe ISO 9001:2026 wordt op 16 september 2026 officieel gepubliceerd. Daarmee komt na ruim tien jaar een nieuwe editie van de wereldwijd gebruikte norm voor kwaliteitsmanagement beschikbaar. De nieuwe norm vervangt ISO 9001:2015 en sluit beter aan bij actuele ontwikkelingen waarmee organisaties te maken hebben.
De basis van ISO 9001 blijft herkenbaar. Tegelijkertijd wordt op verschillende onderdelen meer nadruk gelegd op onderwerpen als leiderschap, kwaliteitscultuur, risico’s en kansen en het vermogen van organisaties om zich aan veranderingen aan te passen.
Wat verandert er in ISO 9001:2026?
ISO 9001:2026 bouwt voort op de bestaande structuur van ISO 9001:2015. Het gaat dus niet om een volledig nieuwe opzet van het kwaliteitsmanagementsysteem. Wel worden verschillende eisen verduidelijkt en aangescherpt.
Een belangrijke ontwikkeling is de grotere aandacht voor leiderschap en kwaliteitscultuur. Van het management wordt nadrukkelijker verwacht dat het niet alleen verantwoordelijkheid neemt voor het kwaliteitsmanagementsysteem, maar ook actief bijdraagt aan een cultuur waarin kwaliteit en ethisch handelen onderdeel zijn van het dagelijks functioneren.
Daarnaast wordt duidelijker onderscheid gemaakt tussen risico’s en kansen. Organisaties moeten niet alleen bepalen welke risico’s de kwaliteit van hun dienstverlening kunnen beïnvloeden, maar ook bewuster kijken naar mogelijkheden om processen en prestaties te verbeteren.
Ook de bredere context waarin organisaties functioneren krijgt meer aandacht. Veranderingen in technologie, maatschappelijke verwachtingen, duurzaamheid en externe omstandigheden kunnen gevolgen hebben voor de manier waarop een organisatie haar kwaliteit beheerst. De aandacht voor klimaatverandering, die in 2024 via een amendement aan ISO 9001:2015 werd toegevoegd, wordt meegenomen in de vernieuwde norm.
Wat betekent dit voor zorgorganisaties?
Voor zorgorganisaties biedt de nieuwe norm vooral aanleiding om opnieuw kritisch naar het bestaande kwaliteitsmanagementsysteem te kijken.
Daarbij gaat het niet alleen om procedures en documenten. Juist de manier waarop kwaliteit binnen de organisatie wordt aangestuurd en beleefd wordt belangrijker. Is duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is? Worden medewerkers voldoende betrokken bij kwaliteit en verbetering? Is er ruimte om risico’s tijdig te signaleren? En wordt daadwerkelijk geleerd van incidenten, klachten, audits en ervaringen van cliënten?
Ook veranderingen in de omgeving van de organisatie verdienen aandacht. Denk bijvoorbeeld aan digitalisering van zorgprocessen, afhankelijkheid van ICT-systemen, samenwerking met andere zorgaanbieders en ketenpartners, personeelstekorten en veranderende verwachtingen van cliënten, gemeenten en andere opdrachtgevers.
De nieuwe ISO 9001 vraagt daarmee niet alleen om aantoonbare beheersing van processen, maar ook om een kwaliteitsmanagementsysteem dat voldoende meebeweegt met veranderingen.
Nu al voorbereiden op ISO 9001:2026?
Organisaties die momenteel gecertificeerd zijn volgens ISO 9001:2015 hoeven op 16 september niet ineens aan alle nieuwe eisen te voldoen. Na publicatie volgt een overgangsperiode waarin gecertificeerde organisaties hun kwaliteitsmanagementsysteem kunnen aanpassen.
Wel is het verstandig om de voorbereiding alvast te starten. Bijvoorbeeld door:
- het huidige kwaliteitsmanagementsysteem naast de nieuwe eisen te leggen;
- verantwoordelijkheden van bestuur en management opnieuw te bekijken;
- te beoordelen hoe kwaliteitscultuur binnen de organisatie zichtbaar wordt;
- risico’s én kansen expliciet onderdeel te maken van de kwaliteitscyclus;
- ontwikkelingen rond digitalisering, duurzaamheid en veranderende omstandigheden mee te nemen in de contextanalyse;
- interne audits straks af te stemmen op de vernieuwde eisen;
- medewerkers en interne auditoren tijdig mee te nemen in de veranderingen.
Informatiebijeenkomst ISO 9001:2026
Om zorgorganisaties praktisch voor te bereiden op de nieuwe norm organiseert Bureau Lagro op dinsdag 3 november 2026 van 14.00 tot 16.00 uur een informatiebijeenkomst over ISO 9001:2026.
Tijdens deze bijeenkomst behandelen we de belangrijkste wijzigingen in de definitieve norm en vertalen we deze naar de dagelijkse praktijk van zorgorganisaties. We bespreken onder andere wat de veranderingen betekenen voor processen, rollen en verantwoordelijkheden, interne audits en de voorbereiding op toekomstige externe audits.
Ook geven we praktische handvatten om te bepalen welke aanpassingen binnen het huidige kwaliteitsmanagementsysteem nodig zijn.
De bijeenkomst vindt plaats in Annen (Drenthe). Deelname kost € 50,00 per persoon exclusief btw. Voor vaste klanten van Bureau Lagro is deelname kosteloos.
Aanmelden kan via scholing@bureaulagro.nl.
Ondersteuning bij de overgang naar ISO 9001:2026
Organisaties die ondersteuning willen bij de overgang naar ISO 9001:2026 kunnen contact met ons opnemen. Wij kunnen helpen bij het in kaart brengen van de wijzigingen, het beoordelen van het huidige kwaliteitsmanagementsysteem en het doorvoeren van de benodigde aanpassingen om de organisatie voor te bereiden op de nieuwe norm.